Sous Les Pavés . . .


De kanaalzone onder tertiairisering







"No more riots, no need for much repression; to empty the streets, it's enough to promise everyone the highway. This is the "political" aim of the Volkswagen, a veritable plebiscite..."[1]





"Les véhicules mécaniques devraient être des agents libérateurs et, par leur vitesse, apporter un gain estimable de temps."[2]

"The French word vif, "lively," incorporates at least three meanings: swiftness, speed (vitesse), likened to violence - sudden force, abrupt edge (vive force, arête vive), etc. - and to life (vie) itself: to be quick means to stay alive (être vif, c'est être en vie)!" [3]





"Speed is time saved in the most absolute sense of the word, since it becomes human Time directly torn from Death..."[4]





"De illusie van de industriële revolutie van het verkeer heeft ons een vals beeld gegeven van de onbeperktheid van de vooruitgang. De industriële indeling van de tijd heeft onmerkbaar de ontvolking van de rurale gebieden gecompenseerd. Terwijl gedurende de negentiende eeuw de aantrekkingskracht van de stad tegenover het platteland de agrarische ruimte van zijn (culturele, sociale) substantie had ontdaan, is het aan het eind van de twintigste eeuw de stedelijke ruimte die op haar beurt haar geopolitieke realiteit verliest..."[5]

"...the city is but a stopover..."[6]




"Dit zijn voortekenen van een ophanden zijnde 'postindustriële' onstedelijking, en deze exodus zal elk ontwikkeld land bereiken. Deze ontwrichting van de ruimtelijke ordening, die al sinds een jaar of veertig te voorspellen was, is het resultaat van de (economische, politieke) illusie dat de sites die zijn gebouwd gedurende het tijdperk van de ordening naar de tijd (automobiel) ook zouden voortbestaan [persistence des sites] in het tijdperk van de (audiovisuele) technieken die het beeld nog slechts doen voortbestaan op het netvlies [persistence rétinienne]."[7]











"In feite: als de bouwkunst zich gisteren nog mat aan de geologie, aan de tektoniek van de natuurlijke reliëfs, men denke aan de piramiden, de torens en andere neogotische uitvluchten, meet ze zich voortaan uitsluitend aan de hightech, waarvan de duizelingwekkende krachttoeren ons allen van iedere aardse horizon wegvoeren."[8]









"...daar waar de polis, met de agora en het forum, een politiek theater had ingesteld, blijft er vandaag alleen een beelbuis over waarop zich schaduwen bewegen, de geestesverschijnselen van een gemeenschap die bezig is te verdwijnen. Terwijl de beeldcultuur de laaste verschijning van de stadscultuur verspreidt, het laatste beeld van een urbanisme zonder urbaniteit, en tact en contact plaatsmaken voor de impact van de televisie."[9]










Foto's genomen te Vilvoorde en Brussel, december 2025.



Voetnoten

  1. Paul Virilio, Speed and Politics, vertaald door Mark Polizzotti (South Pasadena: Semiotext(e), 2006): 49.
  2. Le Corbusier, La Charte d’Athènes (Parijs: Éditions de Minuit, [1957] 1971): 103.
  3. Virilio, Speed and Politics: 70.
  4. Ibid, 46.
  5. Paul Virilio, ‘De overbelichte stad’, in Dat is architectuur: sleutelteksten uit de twintigste eeuw, onder redactie van Hilde Heynen et al. (Rotterdam: Uitgeverij 010, 2001): 571.
  6. Virilio, Speed and Politics: 31.
  7. Virilio, ‘De overbelichte stad’: 571.
  8. Ibid, 573.
  9. Ibid, 572.


Pagina aangemaakt: 25 januari 2026
Laatste wijziging: 9 februari 2026